Ứng dụng binh pháp vào bóng đá Việt Nam

---

SoiKeo.com - Vấn đề cầu thủ vẫn là vấn đề cốt lõi, vì họ là nhân vật chính của bóng đá. Theo đó, nền bóng đá rất cần cầu thủ tài. Tuy nhiên, để có cầu thủ tài không phải là tìm cầu thủ ngoại mà phải đi từ cái gốc.

Theo Binh pháp của Tôn tử, phải dựa vào năm mặt sau đây mà phân tích, nghiên cứu, so sánh các điều kiện tốt xấu giữa hai bên đối địch, để tìm hiểu tình thế thắng bại trong chiến tranh: Một là Đạo, hai là Thiên, ba là Địa, bốn là Tướng, năm là Pháp.

Đạo là chỉ việc chính trị, đạo nghĩa, phải làm cho nguyện vọng của dân chúng và vua nhất trí với nhau, đồng tâm đồng đức. Có như vậy, trong chiến tranh mới có thể bảo nhân dân vì vua mà chết, vì vua mà sống, không sợ hiểm nguy.

Thiên là thiên thời, nói về ngày đêm, trời râm trời nắng, trời lạnh trời nóng, tức tình trạng về khí hậu thời tiết.

Địa là địa lợi, nói về đường sá xa gần, địa thế hiểm yếu hay bằng phẳng, khu vực tác chiến rộng hẹp, địa hình phải chăng có lợi cho tiến công, phòng thủ, tiến tới, thối lui.

Tướng là tướng soái, tức nói về tài trí, uy tín, lòng nhân ái, lòng can đảm, sự uy nghiêm của người tướng. Pháp là pháp chế, nói về tình trạng tổ chức, biên chế, sự quy định về hiệu lệnh chỉ huy, sự phân chia chức quyền của tướng tá, sự cung ứng vật tư cho quân đội và chế độ quản lý… Chỉ khi nào hiểu rõ và nắm chặt được những tình huống đó thì mới có thể giành được sự thắng lợi”.

Ảnh minh họa: Đoàn Mậu Huân

Trong năm mặt trên đây, theo tôi thiết nghĩ, mặt “đạo” là cốt lõi, là cái gốc quyết định sự thành bại của nền bóng đá.

Mặt “tướng” là yếu tố then chốt; mặt “pháp” là điều kiện để thực hiện mặt “đạo”, “tướng”; còn các mặt “thiên”, “địa” là những điều kiện khách quan phụ trợ. Do vậy, bóng đá Việt Nam cần chú trọng ba mặt: “đạo”, “tướng” và “pháp”.

“Đạo” trong bóng đá có thể suy rộng ra là chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật đối với sự nghiệp bóng đá làm cho cầu thủ toàn tâm, toàn ý vào công việc, phát triển tối đa năng khiếu, sở trường, quyết tâm thi đấu vì màu cờ sắc áo của mình.

Để củng cố mặt này, cần nghiên cứu hoàn thiện chính sách về tuyển dụng vận động viên, đầu tư cho bóng đá, thưởng phạt, giáo dục trình độ chuyên môn, chính trị, đạo đức cho cầu thủ.

Tuyển dụng vận động viên cần lựa chọn những trẻ em có năng khiếu, ham mê bóng đá và có thể trạng tốt đào tạo từ nhỏ để sở trường được nuôi dưỡng và rèn luyện liên tục, không bị gián đoạn.

Đầu tư cho bóng đá cần tương thích, phù hợp với nguồn lực tài chính quốc gia. Chế độ thưởng phạt cần được quy định cụ thể, rõ ràng. Chương trình đào tạo về chuyên môn, chính trị, đạo đức cho cầu thủ phải được chuẩn hóa, phù hợp với sự phát triển của từng độ tuổi.

Ảnh minh họa: Đoàn Mậu Huân.

“Tướng” trong bóng đá có thể chia ra làm ba nhóm. Một là người đứng đầu các cơ quan, tổ chức quản lý nền bóng đá. Hai là huấn luyện viên, ba là cầu thủ giỏi có thể làm hạt nhân, linh hồn cho cả đội bóng. Ba nhóm người này cần đáp ứng các tiêu chí mà Tôn Tử đưa ra trong Binh pháp về tài trí, uy tín, lòng nhân ái, lòng can đảm, sự uy nghiêm của người tướng.

Trong đó, nhóm thứ nhất là những người quyết định những vấn đề có tính sống còn đối với nền bóng đá, do đó họ phải là những người thực sự tài trí để đảm đương nhiệm vụ, như cụ Phan Bội Châu từng nói: “người quyết định phải giàu trí tuệ”.

Vấn đề huấn luyện viên là vấn đề tối quan trọng, vì nếu “thầy ra thầy” thì “trò mới ra trò” được. Nhưng việc tuyển chọn huấn luyện viên Việt Nam hay người nước ngoài là vấn đề cần cân nhắc. Huấn luyện viên ngoại có ưu điểm là tư duy chiến thuật, phương pháp và kỷ luật tốt, nhưng điều hạn chế là ngôn ngữ bất đồng, chưa hiểu lối đá và sở trường của mỗi cầu thủ trong lực lượng của đội bóng.

Nếu huấn luyện viên ngoại khắc phục các hạn chế đó thì nên chọn. Nhưng về lâu dài nên trọng dụng huấn luyện viên nội để cử sang nước ngoài học tập, rèn luyện, vì các ưu điểm của huấn luyện viên ngoại thì huấn luyện viên Việt Nam có thể học tập, rèn luyện được, cốt là tinh thần dân tộc ở huấn luyện viên Việt Nam mà huấn luyện viên nước ngoài không thể có và nếu huấn luyện đúng phương pháp thì dù là huấn luyện viên ngoại hay nội đều cho ra kết quả tốt.

Vấn đề cầu thủ vẫn là vấn đề cốt lõi, vì họ là nhân vật chính của bóng đá. Theo đó, nền bóng đá rất cần cầu thủ tài. Tuy nhiên, để có cầu thủ tài không phải là tìm cầu thủ ngoại mà phải đi từ cái gốc. Cái gốc ở đây là sự ham mê bóng đá, thể trạng tốt và năng khiếu bóng đá bẩm sinh được nuôi dưỡng liên tục từ nhỏ của mỗi vận động viên bóng đá.

Bởi lẽ, theo nhà hiền triết Piet, thì “cái gì xuất phát từ trái tim sẽ đi đến trái tim”, có nghĩa là nếu có đam mê cái gì thì con người sẽ có động lực hướng đến và tìm cách đạt được nó. Năng khiếu bẩm sinh là tố chất quan trọng, tạo tiền đề quyết định sự thành công của con người trong một lĩnh vực nhất định.

Khổng Tử nói rằng bản chất con người là gần giống nhau, nhưng do tập luyện mà khác xa nhau “tính tương cận, tập tương viễn”. Một người bình thường không có năng khiếu bẩm sinh, nhưng qua quá trình tập luyện từ nhỏ cũng khác xa so với người không luyện tập hoặc luyện tập lúc đã lớn tuổi.

Hiệu quả càng kỳ diệu hơn nếu như một người có năng khiếu bẩm sinh được nuôi dưỡng liên tục qua quá trình luyện tập liên tục từ nhỏ đến lớn không bị gián đoạn, thì cũng như “ngọc càng mài càng sáng” vậy.

Theo phân tích trên đây, muốn tạo ra một thế hệ cầu thủ xuất sắc thì cần lựa chọn một trong hai nhóm đối tượng sau đây để huấn luyện từ nhỏ thành cầu thủ chuyên nghiệp: Nhóm thứ nhất là nhóm ưu tú, đáp ứng đủ ba tiêu chí: ham mê bóng đá, có năng khiếu bẩm sinh và thể trạng tốt. Nhóm thứ hai là nhóm bình thường, đạt hai tiêu chí: ham mê bóng đá và thể trạng tốt.

“Pháp” là điều kiện để thực hiện mặt “đạo”, “tướng”, vì chính sách pháp luật điều chỉnh lĩnh vực bóng đá, người quản lý và cầu thủ bóng đá dù tốt đến mấy, nhưng “pháp luật một đường thi hành một nẻo” thì cũng khó đạt kết quả mong muốn, chỉ có khi nào chính sách, pháp luật và ý chí của nhà quản lý bóng đá được bảo đảm thực hiện trên thực tế thì mới đạt được sự toàn diện.

“Thiên” trong bóng đá có thể hiểu là khí hậu, thời tiết có thuận lợi, thích hợp cho đội tuyển thi đấu hay không, đặc biệt là khi thi đấu trên nước bạn có khí hậu khác với khí hậu Việt Nam. “Địa” trong bóng đá được hiểu rộng ra là đá trên sân nhà hay sân khách. Đây cũng là những yếu tố phụ trợ, ảnh hưởng đến kết quả trận đấu.

Hy vọng rằng ứng dụng Binh pháp có thể làm cho nền bóng đá nước nhà phát triển, sánh kịp với xu thế phát triển chung của bóng đá khu vực và thế giới.

---