Tranh vé vớt đi EURO 2012: Giấc mơ từ Balkan!

Dzeko (phải) sẽ giúp ĐT Bosnia vươn tới những sân chơi đỉnh cao

Những trận đấu của họ không chỉ là bóng đá đơn thuần. Đó còn là minh chứng cho sức sống mãnh liệt trước những biến đổi nghiệt ngã của thời thế.

Bosnia & Herzegovina, Croatia và Montenegro đều từng là các quốc gia thuộc Liên bang Nam Tư.

Chiến tranh Bosnia cướp đi tới 200.000 sinh mạng. Chiến tranh Croatia khiến 20.000 người tử thương, nó khiến các quốc gia được khai sinh sau đó hoàn toàn kiệt quệ với 1/4 đất nước bị phá hủy hoàn toàn, và tổng thiệt hại lên tới hàng chục tỷ USD. Mọi thứ chưa bao giờ là quá khứ. Đến bây giờ, những người còn sống vẫn đang phải gồng lên khắc phục hậu quả của những cuộc chiến ấy.

Có một nguyên tắc nghiễm nhiên được thừa nhận trong thế giới túc cầu là muốn phát triển bóng đá, nếu gạt bỏ yếu tố truyền thống, thì tiền đầu tư là một trong những đòi hỏi quan trọng nhất. Những biểu tượng về việc xây dựng một nền bóng đá chuyên nghiệp “thần tốc” trong khoảng 2 thập kỷ qua là Nhật Bản và Mỹ, đều là những siêu cường kinh tế. Hoặc Thụy Sỹ, nền bóng đá trẻ mới nổi đang “làm mưa làm gió” ở châu Âu, cũng không hề nghèo. Muốn bù đắp sự thiếu hụt về thời gian, phải có tiền - một nguyên tắc cơ bản của cuộc sống.

Những người Balkan kia không có cả hai thứ đó. Họ là những nền bóng đá non trẻ, quốc gia kiệt quệ sau chiến tranh. Croatia có lẽ là may mắn nhất trong số 3 nền bóng đá kể trên, khi ngay trong những ngày đầu thành lập, họ đã được kế thừa thế hệ đã vô địch giải U19 thế giới năm 1987 trong màu áo đội tuyển Nam Tư. Họ có thành công từ khá sớm (giành độc lập năm 1995, vào tứ kết EURO 1996, giành HCĐ tại World Cup 1998). Nhưng sau khi tiêu hết món “tài sản thừa kế” ấy, Croatia cũng đã xây dựng nền bóng đá của mình bằng một nỗ lực phi thường, và cho đến giờ, dù không còn những thành công của giai đoạn mà Davor Suker là biểu tượng, đội tuyển của quốc gia chỉ có 4 triệu dân ấy vẫn được xem là một kẻ thách thức của châu Âu.

Montenegro may mắn theo một cách khác: họ không phải trải qua chiến tranh để giành độc lập. Nhưng việc một nền bóng đá của một quốc gia chỉ có 600.000 dân, mới ra đời từ năm 2006 đã leo một mạch từ vị trí thứ 199 lên 39 trên BXH của FIFA, thì không thể vin vào những di sản của bóng đá Nam Tư để lý giải. Đó là một nỗ lực phi thường.

Và Bosnia & Herzegovina, đất nước chịu sự tàn phá khắc nghiệt nhất của chiến tranh, mất nhiều thời gian nhất để đứng dậy, cũng đã tiệm cận với vinh quang chỉ sau 15 năm. Cũng trong 15 năm, người Nhật bỏ ra hàng chục tỷ USD để xây dựng J-League, đăng cai một kỳ World Cup (cùng Hàn Quốc) và xây dựng hệ thống đào tạo trẻ số một châu Á. Người Bosnia chỉ có những lò đào tạo như Zeljeznicar, nơi mà khi HLV của CLB Teplice (Czech) muốn mua Edin Dzeko với giá chỉ 25.000 euro, BLĐ Teplice đã hỏi ông: “Làm sao cái chỗ như thế sản sinh ra cầu thủ tử tế được?”. Nhưng cái đích mà Bosnia vươn tới cùng là những sân chơi đỉnh cao. Giấc mơ không ai đánh thuế. Và bây giờ giấc mơ ấy đang rất gần với sự thật.

Vòng play-off EURO 2012, bóng đá Nam Tư chống lại cả châu Âu. Và điều đó không chỉ gợi lại những vinh quang quá khứ, mà mở ra những tương lai tươi sáng. Hóa ra, người ta luôn có quyền mơ về những đỉnh cao, cho dù không có tiền và rất ít di sản. Cái họ có, chỉ đơn giản là quyết tâm.