Thảm họa Hillsborough: Khi sự thật không phải là sự thật

Hôm qua, Thủ tướng Anh David Cameron đã phải đăng đàn xin lỗi các nạn nhân và gia đình có thân nhân bị thiệt mạng trong thảm họa Hillsborough, sau khi bản báo cáo quá trình điều tra độc lập về nguyên nhân vụ việc được công bố. “Bản báo cáo ngày hôm nay đã làm sáng tỏ mọi chuyện. Và thực sự, những CĐV Liverpool không có lỗi trong thảm họa này”, Thủ tướng David Cameron khẳng định.

Trước đây, nguyên nhân vụ việc được phía nhà chức trách đưa ra là do các CĐV của The Kop say rượu, phá rối đã dẫn đến cảnh tượng hoảng loạn chen lấn, giẫm đạp kinh hoàng khiến 96 người thiệt mạng trong trận bán kết Cup FA mùa giải 1988-1989 giữa Liverpool và Nottingham Forest được tổ chức tại sân Hillsborough. Tuy nhiên, quá trình kiên trì điều tra của tổ chức Hillsborough Independent đã chứng minh lỗi chính làm xảy ra thảm họa này thuộc về chính bộ máy công quyền của Chính phủ.

Thứ nhất, sân Hillsborough đã không đảm bảo các tiêu chuẩn về an toàn, không có đủ số cửa thoát hiểm, còn lực lượng cảnh sát thì xử lý tình huống quá chậm. Lẽ ra trong tình cảnh khán đài ở phía cổng đường Leppings đang tắc nghẽn và xảy ra tình trạng chen chúc trước các cửa xoay để vào sân, ban tổ chức cần phải yêu cầu các CĐV đã vào được sân phải di chuyển sang hai bên cánh cầu môn lúc đó còn trống.

Thế nhưng, họ đã không làm như vậy, thậm chí còn mở thểm các cửa chỉ được dùng cho thoát hiểm để các CĐV bên ngoài tràn vào, dẫn đến thảm họa. Không những thế,  sau đó công tác cấp cứu cũng diễn ra quá chậm do sự thiếu thống nhất về chỉ huy và phối hợp của phía cảnh sát. Người ta ước tính lẽ ra một nửa số nạn nhân đã chết có thể cứu sống nếu lực lượng cứu hộ được triển khai nhanh, kịp thời hơn.

Thứ hai, và cũng là điều ghê tởm nhất là cơ quan chức năng đã cố gắng làm sai lệch hồ sơ để chối bỏ trách nhiệm về những sai lầm của mình, đồng thời đổ lỗi cho các CĐV của Liverpool. Bản báo cáo đã khẳng định có tới 164 lời khai đã bị sửa chữa hoàn toàn, trong đó có tới 116 cáo buộc về việc can thiệp không kịp thời của phía cơ quan chức năng.

Trên thực tế, từ những năm 1989-1990 (ngay sau khi xảy ra thảm họa), Peter Taylor – người sau này là Thẩm phán trưởng tối cao của Anh và xứ Wales đã công bố một bản báo cáo điều tra do ông chủ trì cho rằng nguyên nhân của vụ việc là do lực lượng cảnh sát xử lý tình huống quá chậm. Song đây là lần đầu tiên chính quyền (thậm chí còn là người cao nhất của bộ máy – Thủ tướng) công khai và chính thức thừa nhận lỗi lầm thuộc về mình.

Sau hơn 2 thập kỷ dài đằng đẵng, công lý mới được thực thi. Sự thật thực sự mới được phơi bày. Các CĐV của Liverpool tại khán đài ở phía cổng đường Leppings ngày 15/4/1989 đó, đã được minh oan. Họ không còn phải mang trên mình nỗi ánh ảm về việc mình là những kẻ sát nhân gián tiếp.

Lời xin lỗi chân thành của Thủ tướng Cameroon là một sự an ủi muộn màng nhưng cần thiết đối với nhiều người. Chỉ có điều, vẫn có những thứ đã mất đi vĩnh viễn, đầy nghiệt ngã. Đấy là 96 mạng người tại Hillsborough. Đấy là vị thế độc tôn của Liverpool trong làng bóng đá Anh (bị sốc sau thảm họa Hillsborough, The Kop đã bất ngờ đánh rơi chức vô địch ở vòng đấu cuối cùng của mùa giải, rồi kể từ đó đến nay không một lần bước lên ngai vàng ở Premier League).

Rõ ràng, sau tất cả, sự thật đúng nhất về Hillsboroug vẫn là một vết thương, một nỗi đau mãi mãi không thể nguôi ngoai, một ngày đen tối nhất trong lịch sử bóng đá!