Pep Guardiola: Ra đi để bắt đầu vĩ đại

“Vĩ đại” không phải một từ dễ dãi

Huấn luyện viên ít bị tranh cãi nhất khi đặt cạnh từ “vĩ đại” có lẽ là Sir Alex Ferguson của M.U. Không phải vấn đề ở chỗ ông dẫn dắt đội bóng trong bao nhiêu năm, mà là ông đã làm được những gì trong thời gian ấy, và tại sao ông có thể ngồi lâu đến vậy trên “một trong những chiếc ghế nóng nhất thế giới túc cầu”.

Còn rất nhiều những huấn luyện viên được ngưỡng mộ trong thế giới bóng đá từ trước đến nay, và trong lòng mỗi người đều sẽ có những cái tên vĩ đại khác nhau, đặc biệt là với từng câu lạc bộ, đội bóng khác nhau. Cái khác biệt có lẽ là ở chỗ, có bao nhiêu người công nhận sự vĩ đại ấy giống chúng ta, nếu họ không yêu đội bóng mà chúng ta yêu, và vẫn có những khía cạnh để chưa thấy thuyết phục hoàn toàn.

Arsene Wenger - ông vẫn kém duyên với Champions League và không có nhiều cơ hội hoàn hảo hóa triết lý của mình từ sau thế hệ Henry, Mourinho - không thể ép những người ghét sự thực dụng và đề cao đạo đức sách vở thừa nhận ông được - đó là cuộc sống, và Pep Guardiola - người đang được chờ đợi nhất sẽ làm im lặng những ngờ vực nhắm vào mình. Có khi là ngoại cảnh, có khi là chưa đủ thời gian, có khi là chưa đủ môi trường, cũng có khi là chưa đủ tiền, hay vì một cá tính, mà một huấn luyện viên chưa được rộng rãi dành cho hai từ “vĩ đại” ở ngoài biên giới đội bóng mình dẫn dắt, không nhiều thì ít.

Đi tìm sự vĩ đại

Những may mắn thành hệ thống ở thời điểm then chốt, những thuận lợi lớn về tiền bạc và đội hình, những phát ngôn dù cố gắng khéo léo nhưng thường thiếu nhất quán mỗi khi tình thế thay đổi, đó là những gì khiến Pep chưa thể “vĩ đại ngoài Barca” một cách thực sự. Trở lại với sự ra đi của Pep, những gì ông làm được ở Barca là thần kỳ, dù còn những vết gợn. Chúng ta không nhắc đến những vết gợn để lại gây tranh cãi, vì dù gì, thành công vẫn là thành công, tài năng vẫn là tài năng. Cái tuyệt nhất mà Pep đã làm đó là biến “bóng ma” thành một “nghệ thuật” - theo nghĩa thực sự nghiêm túc. Trò chơi kiểm soát bóng đầy mới lạ và riêng biệt ấy đã như một cơn bão ùa vào làng bóng đá, xỏ mũi không biết bao nhiêu địch thủ, đem về không biết bao nhiêu chiếc cup.

Trước đây, đã có lúc cách chơi bóng ấy bị bắt bài bởi những Inter, Chelsea, nhưng sự thống trị của nó vẫn tiếp diễn và chỉ khựng lại năm nay bởi hai nguyên nhân lớn gây ra: có những mắt xích suy yếu trong một lối đá cần bản năng của các siêu sao, và việc gặp phải những “kẻ bắt bài định mệnh” Jose Mourinho hay Di Matteo. Nhìn chung, các đội bóng yếu không đủ tầm, không đủ chiến lược và nhân lực để ngăn cản Barca, và họ cũng chẳng việc gì phải căng sức giành điểm trước đội bóng mạnh nhất trong khi còn nhiều mục tiêu khả dĩ hơn khi đá đường trường, đó là lý do vì sao nhiều đội đã “thua Barca ngay từ trong đường hầm” như Mourinho nói, ra sân đơn giản để lao lên, làm quân xanh cho Barca “hành hạ”. Bây giờ, khi tiqui-taca có dấu hiệu bị “lộ vở” và bị các “ông lớn” dần dần khống chế, rõ ràng Barca cần những phương án khác để tiếp tục thành công, thay vì mơ mộng vào một “trận đấu đôi công” siêu thực khi tỷ lệ cầm bóng luôn luôn là 7/3 hoặc 2/8.

Kẻ thắng là kẻ mạnh, Pep thì đã quen là “kẻ mạnh” trong nhiều năm rồi, và có vẻ ông không dễ gì chịu nổi cái cảm giác bỗng dưng thành “kẻ yếu”. Barca chỉ thua một hai trận đấu, nhưng có lẽ Pep đã nhìn ra tương lai không mấy tươi đẹp của triết lý cũ, thứ ông đã dày công gây dựng nên, nhưng không hề có “phương án dự phòng” khi đã nghĩ nó là vô địch. Không nhiều người tin rằng ông “mệt mỏi” ở cái tuổi đẹp nhất của một huấn luyện viên, rằng người luôn nói về “đam mê” lại từ bỏ đội bóng mình yêu một cách dễ dàng ngay sau khi không dành danh hiệu, nhưng khách quan thì, ai cũng có những lý do để làm gì đó mà không cần tất cả phải hiểu, lựa chọn là của riêng họ.

Dẫu sao, tiqui-taca mà Pep vun đắp là có một không hai trong lịch sử, và chắc chắn sẽ được ghi nhận trong những cuốn sách giáo khoa chuyên ngành. Giờ đây, người hâm mộ túc cầu nói chung đang chờ những gì Pep Guardiola thể hiện ở miền đất mới, có người vì yêu thích thứ triết lý của ông, có người chờ đợi cái gì đó giống “tấn công” hơn là ‘chuyền bóng”, cũng có người chỉ chực chờ nhìn ông thất bại. Đây là thử thách, song cũng là cơ hội khẳng định mình, hi vọng Pep sẽ tiếp tục thành công để ai cũng có thể thoải mái và cảm kích dùng từ “vĩ đại” khi nói về Pep Guardiola
.