Chelsea thành lập năm 1905 tại London, tính đến nay đã hơn 104 năm hoạt động. Tuy không có bề dày thành tích như Real Madrid hay AC Milan nhưng tại Chelsea xưa nay không thiếu những tài năng xuất chúng. Họ là những cầu thủ trưởng thành từ lò đạo tạo Chelsea hay được chuyển đến từ câu lạc bộ khác, họ có những màu da, tiếng nói khác nhau. Nhưng tất cả được biết đến với một điểm chung là đã chiến đấu không ngừng nghỉ để làm phong phú thêm phòng truyền thống của câu lạc bộ bằng những danh hiệu. Sau đây hãy cùng CFCVN điểm lại những danh thủ từng khoác lên mình màu áo xanh Chelsea.

Tiểu sử

Ruud Gullit ( sinh ngày 1 tháng 9 năm 1962 tại Amsterdam ) là cựu siêu sao bóng đá, huấn luyện viên người Hà Lan. Ông là đội trưởng đội tuyển quốc gia Hà Lan vô địch Euro 88, tham dự vòng chung kết World Cup 1990. Ông được trao tặng danh hiệu quả bóng vàng Châu Âu năm 1987 và danh hiệu cầu thủ xuất sắc nhất thế giới năm 1987 và 1989. Gullit là một cầu thủ đa năng, từng chơi rất nhiều vị trí trong sự nghiệp của mình. Câu lạc bộ sau cùng mà Gullit dẫn dắt là Los Angeles Galaxy ở giải vô địch nhà nghề Mỹ (MLS). 

Thời niên thiếu

Gullit ( Ruud Dil ) được sinh ra ở Amsterdam. Cha ông là George Gullit, một người Suriname gốc Phi, và mẹ là Ria Dil. Gia đình ông sống trong một chung cư nhỏ ở thủ đô Hà Lan. Cha Gullit giảng dạy kinh tế cho một trường học địa phương, mẹ ông làm giám sát tại bảo tàng Rijksmuseum.

Bóng đá đường phố là công cụ giúp cho Gullit hình thành kỹ năng chơi bóng ở những năm đầu. Đội bóng đầu tiên ông tham gia là Meerboys, câu lạc bộ trong trường trung học, vào năm 1970. Tuy nhiên, khi Gullit 10 tuổi, gia đình ông chuyển từ Jordaan đến Amsterdam Old West, nơi ông kết bạn và chơi bóng đá đường phố với Frank Rijkaard. Gullit sau đó gia nhập CLB DWS, và được một số nhà tuyển trạch người Hà Lan chú ý. Gullit gia nhập đội trẻ Hà Lan, nơi ông được thi đấu bên cạnh các cầu thủ nổi tiếng trong tương lai như Erwin Koeman, Ronald Koeman và Wim Kieft.


Gullit và Rijkaard

Trong thời gian ở DWS, Ruud thường sử dụng họ của cha mình, vì ông nghĩ rằng cái tên ấy có vẻ giống một cầu thủ bóng đá. Tuy nhiên, cuối cùng ông giữ lại họ của mẹ mình và đăng ký các văn bản bằng tên Ruud Dil.

Sự nghiệp thi đấu

HFC Haarlem

Năm 1978, ông chuyển đến chơi cho HFC Haarlem, CLB được dẫn dắt bởi huấn luyện viên, cựu cầu thủ West Bromwich Albion, Bary Hughes. Gullit ra sân 91 lần, ghi được 32 bàn cho Haarlem. Ông thi đấu trận đầu tiên vào năm 16 tuổi, trở thành cầu thủ trẻ nhất trong lịch sử Eredivisie ( giải vô địch quốc gia Hà Lan). Trong năm đầu tiên của Gullit tại Haarlem, CLB xuống hạng khi đứng cuối bảng Eredivisie, nhưng trở lại sau đó khi thống trị Divisie Earste ( giải hạng hai ). Với những đóng góp cho CLB, Gullit được bầu là cầu thủ xuất sắc nhất Divisie Eersten. Mùa 1981-1982, Gullit giúp Haarlem đứng thứ tư trên bảng xếp hạng và giành quyền vào chơi ở EUFA Cup ( duy nhất trong lịch sử ). 



Trong mùa giải đó Gullit ghi bàn thắng mà ông tự nhận xét là hay nhất trong sự nghiệp: “ Trong trận tiếp đón Utrecht, tôi dẫn bóng qua 4 hậu vệ và cả thủ môn. Đó là bàn thắng không thể nào quên đối với tôi…”. Hughes rất ấn tượng với tài năng trẻ Gullit, người được ông mô tả là “Dutch Duncan Edward”.

Feyenoord

Năm 1982, ông chuyển đến Feyenoord, với phí chuyển nhượng tương đương 300 000 bảng Anh. Tại đây ông thi đấu 85 trận, ghi 31 bàn thắng. Bên cạnh đó Gullit còn được sát cánh cùng huyền thoại Hà Lan Johan Cruijff, trợ lý HLV Wim van Hanegem, những người đã để lại ấn tượng sâu sắc trong tâm trí Gullit. Ở mùa giải đầu tiên của Gullit, Feyenoord trắng tay, nhưng một năm sau họ đoạt cú đúp gianh hiệu. Gullit nhận được nhận danh hiệu cầu thủ Hà Lan của năm. Càng ngày Gullit càng tiến bộ, ông giữ vai trò chủ chốt ở vị trí tiền vệ ( ở Haarlem, Gullit chủ yếu chơi tiền vệ thu hồi bóng ). Gullit sau đó trở thành tâm điểm của vụ cãi vả với HLV Thijs Libregts, khi HLV này gọi Gullit là “ Blackie” (có ý phân biệt chủng tộc ) và cho rằng ông lười biếng. Mặc dù sau đó HLV này tự bảo vệ mình rằng “Blackie” đơn thuần là một biệt hiệu. Trong trận chơi cho Feyen tại St Mirren, thang1 năm 1893, ông bị cổ động viên Scotland phân biệt chủng tộc. Gullit gọi đó là “ đêm buồn nhất trong cuộc đời tôi “.

PSV Eindhoven

Năm 1985, Gullit chuyển đến PSV với phí chuyển nhượng 1.2 triệu f ( 400.000 bàng Anh ), và ghi đến 46 trong 68 trận cho CLB. Gullit một lần nữa đoạt giải thưởng Cầu thủ của năm 1986, khi giúp PSV lên ngôi tại Eredivisie, thành tích mà đội bóng này lặp đi lặp lại những năm sau đó. Đến lúc này Gullit thật sự nổi lên là một cầu thủ đẳng cấp thế giới, và đặc biệt là cơ hội thi đấu ở các câu lạc bộ danh tiếng ở Châu Âu rộng mở hơn bao giờ hết. Có lẽ chỉ cổ động viên của Feyenoord là ghen ghét ông, một số người đặt ông biệt hiệu là “ Wolf”, và chỉ trích ông chuyển sang Eindhoven vì tiền.

AC Milan

Năm 1987, Silvio Berlusconi đã mang Gullit về San Siro với giá kỷ lục thời đó là 18 triệu f ( 6 triệu bảng Anh ), như là một sự thay thế cho Ray Wilkins. Trong số các đồng đội cua ông thời đó có Marco van Basten, Frank Rijkaard, Paolo Maldini và Franco Baresi. Với việc thi đấu xuất sắc ở PSV, sau đó là Milan đã giúp Gullit dành quả bóng vàng châu Âu năm 1987, giải thưởng mà ông dành tặng cho Nelson Mandela ( người giúp Nam Phi thoát khỏi chế độ Apacthai ).



Việc hòa nhập ở Milan mùa giải đầu tiên hơi khó khăn do Gullit không nói được tiếng Ý. Tuy nhiên, mùa giải đó Gullit và các đồng đội đã giành được Scudetto lần đầu tiên sau 9 năm chờ đợi, dưới thời huấn luyện viên Arrigo Sacchi. Gullit ban đầu thường xuyên thi đấu bên cánh phải, hợp thành bộ ba tấn công gồm Van Basten và Pietri Virdis, nhưng sau chấn thương của Basten, Gullit được đẩy lên đá như tiền đạo thứ hai. Những mùa giải sau đó của Milan gặt hái được rất nhiều thành công trong nước và quốc tế. Milan nổi lên là một thế lực hùng mạnh thời đó. Trong trận hủy diệt Real Madrid 5 – 0, Gullit gặp chấn thương và buộc phải phẫu thuật cấp tốc để kịp trận chung kết UEFA Cup. Trận đấu cuối cùng ở cúp C1 với Stenua Bucharest năm 1989, Gullit ghi 2 bàn góp vào chiến thắng 4 – 0 của CLB thành Milan. Một năm sau đó Milan tiếp tục đánh bại Benfica để giữ cúp ở lại phòng truyền thống. Một chấn thương nghiêm trọng liên quan đến dây chằng đầu gối đã buộc Gullit phải ngồi ngoài trong phần lớn mùa giải 1989-1990, trước khi xuất hiện trong trận chung kết cúp C1.


Gullit, Ancelotti, Basten cùng chung vui chức vô địch Champions League

Năm 1990-1991, Milan nuôi hy vọng lần thứ ba đoạt cúp châu Âu, thế nhưng họ lại bị Olympique de Marseile chặn đứng ở bán kết. Ở trận lượt về trên sân San Siro, Milan để thủng lưới sau bàn thắng của Chris Waddle, khi thời gian trôi về những phút cuối, bỗng đèn trên sân vụt tắt. Sau đó hệ thống ánh sáng nhanh chóng khôi phục, nhưng Milan đã trở về phòng thay đồ và từ chối trở lại để hoàn thành trận đấu. UEFA quyết định rằng Marseile thắng 3 – 0 và cấm Milan thi đấu tại cúp châu Âu mùa sau. 



Trong khi Milan tiếp tục thống trị ở giải cúp nội bằng ngôi vương Serie A mùa 1991-1992 ( mùa giải Milan không để thua trận nào ) và 1992-1993, thì vị trí của Gullit ngày càng bị đe dọa. Điều này được chứng minh bằng việc UEFA cấm đội bóng tham dự trận chung kết cúp C1 có quá ba cầu thủ nước ngoài ( UEFA sau đó đã tự nhận sai lầm ).

Chelsea FC

Trong tháng 7 năm 1995, Gullit đến với Chelsea theo dạng chuyển nhượng tự do. Ban đầu huấn luyện viên Glenn Hoddle nhận thấy vị trí tiền vệ phòng ngự giới hạn khả năng của Gullit, sau đó ông đẩy Gullit lên chơi với vai trò quen thuộc là tiền vệ công, nơi Gullit ghi 6 bàn. Việc sở hữu Gullit cùng với Mark Hughes và Dan Petrescu đã giúp Chelsea vào đến bán kết cúp FA.



Khó khăn đầu tiên của Gullit tại Anh là việc thích nghi với môi trường bóng đá mới. Ông kể, “ tôi rất khó khăn trong việc kiểm soát bóng, cách chơi ở Anh buộc phải cầm bóng tốt, tôi không thể chuyền sang trái hay sang phải mà phải cố gắng cầm bóng vượt qua người truy cản. Cuối cùng, Glen nói với tôi, ‘ Ruud, có lẽ tốt hơn nếu cậu chơi ở vị trí tiền vệ ‘”. Việc điều chỉnh đó đã mang lại tác dụng, và Gullit kết thúc mùa giải bằng việc về nhì trong cuộc đua với Eric Cantona dành giải Cầu thủ xuất sắc nhất nước Anh.

 

Gullit thường trả lời báo giới rằng cuộc sống ở thành London là khoảng thời gian ông hạnh phúc nhất. Việc Gullit tới Anh đã đóng góp quan trọng vào cuộc cách mạng cầu thủ ngoại, những ngôi sao lần lượt xuất hiện ở đây, như Jurgen Klinsmann, Gianfranco Zola, ảo thuật gia Hà Lan Dennis Bergkamp. Nó giúp giải bóng đá Anh ngày càng được thế giới chú ý.

Đội tuyển quốc gia

Năm 1981, vào ngày sinh nhật lần thứ 18, Gullit xuất hiện lần đầu tiên trong trận Hà Lan đối đầu với Thụy sĩ, trận đấu đó Hà Lan để thua 2 – 1.

Những năm tháng đầu trong sự nghiệp quốc tế của Gullit bị ảnh hưởng khi Hà Lan không vào được vòng chung kết World Cup 1982 và Euro 84. Điều dí dỏm là trong trận cuối cùng của vòng loại gặp Tây Ban Nha, Hà Lan cần ghi đến 11 bàn thắng và tuyệt đối không để lọt lưới bàn nào thì họ mới đi tiếp. Trận đấu kết thúc với tỷ số 12 – 1 và Hà Lan…bị loại.

Thêm một sự thất vọng nữa khi Hà Lan để mất chiếc vé play-off dự World Cup 1986 vào tay nước láng giềng Bỉ.

Tuy nhiên, Gullit là một trong những cầu thủ quan trọng của tuyển Hà Lan vô địch Euro 1988, dưới sự dẫn dắt của Rinus Michels. Trận mở màn họ để thua Liên Xô, tiếp đó họ thắng Anh và công hòa Ireland, trước khi vào trận chung kết gặp lại Liên Xô. Gullit ghi bàn thắng mở tỷ số sau pha đánh đầu đẹp mắt và Van Basten ấn định chiến thắng 2 – 0 bằng pha volley đẹp mắt. Ruud Gullit đã trở thành đội trưởng đầu tiên cùa Hà Lan nâng cao chiếc cúp bạc Euro.



Người Hà Lan tiếp tục có mặt tại Italia 90, nhưng không gặt hái được thành công. Chấn thương đầu gối của Gullit cản trở Hà Lan làm nên lịch sử. Gullit ghi bàn thắng đầu tiên tại giải này bằng một cú sút xa tuyệt vời giúp Hà Lan đánh bại Ireland để vào vòng hai. Ở đó, họ gặp lại Tây Đức trong một trận đấu hấp dẫn nhất của giải đấu này. Mặc dù trận đấu bị ảnh hưởng bởi pha cãi vã giữa Frank Rijkaard và Rudi Voller. Người Đức đã trả được nợ họ thua Hà Lan tại Euro 88 sau chiến thắng 2 – 1, sau đó Đức bước lên ngôi vô địch.



Năm 1992, chứng kiến Hà Lan bảo vệ chức vô địch Euro bốn năm trước trên đất Thụy điển. Gullit xuất hiện trong trận khai mạc với Scotland và chuyền một đường bóng hoàn hảo để Dennis Bergkamp ghi bàn. Nhưng sau khi hòa với Nga và thắng Đức, Hà Lan phải chịu một cú sốc lớn khi thua Đan Mạch ở loạt sút luân lưu. Những chú lính chì sau đó lên ngôi, chức vô địch được xem là thú vị nhất lịch sử Euro ( Đan Mạch là đội bóng thay thế sau khi Nam Tư rút lui khỏi giải ).

Năm 1993, HLV Hà Lan Dick Advocaat lên dẫn dắt con lốc cam. Gullit và Advocaat đã có những mâu thuẫn sâu sắc dẫn đến việc Gullit từ giã sự nghiệp quốc tế. Advocaat quyết định để Gullit chơi ở bên phải hàng tiền vệ, trong một trận đấu với Anh tại Wembley, thay vì trí sở trường là tiền vệ trung tâm. Gullit bỏ ra bất đồng và còn trầm trọng hơn khi ông bị thay thế bởi Marc Overmars. Gullit từ chối thi đấu cho đội tuyển, nhưng sau đó đổi ý và trở lại trong trận gặp Scotland tháng 5 năm 1994. Ngay trước khi World Cup 1994 diễn ra, Gullit bước ra khỏi trại huấn luyện của đội và thề sẽ không bao giờ trở lại nữa.

Phong cách chơi

Gullit đặc trưng cho lối đá tổng công tổng lực. Lối chơi đòi hỏi cầu thủ phải có tư duy chiến thuật nhạy bén và đôi chân có thể giữ bóng tốt. Tuy nhiên điều tuyệt vời là Gullit còn sở hữu thể lực và tốc độ tuyệt vời. Những yếu tố ấy hòa quyện tạo nên phong cách chơi vừa hào hoa vừa mạnh mẽ, chính xác. Cính vì lẽ đó, Gullit trở thành đã trở thành một biểu tượng của làng bóng đá thế giới.

George Best từng phát biểu năm 1990, “ Ruud Gullit là một cầu thủ trên cả tuyệt vời, cậu ấy có tất cả những kỹ năng tốt nhất…Gullit không ngại làm những điều không tưởng với quả bóng. Và tuyệt vời hơn khi cậu ấy có thể điều khiển bóng bằng hai chân. Sự nghiệp của Gullit có lẽ còn vĩ đại hơn Maradona. Bạn có thể thấy được điểm chung của hai người này hay tất cả những cầu thủ xuất sắc khác: sự vững chắc. Bạn không thể dễ dàng lấy bóng trong chân họ. Cả Pelé, Beckenbauer và Cruijff cũng vậy “.

Sự nghiệp huấn luyện viên

Chelsea

Vào mùa hè năm 1996, khi Glenn Hoddle rời Chelsea để trở thành HLV trưởng tuyển Anh, Gullit được bổ nhiệm làm cầu thủ kiêm huấn luyện viên. Gullit đã khởi đầu đầu hứa hẹn sau khi dẫn dắt Chelsea đoạt cúp FA vào năm 1997, danh hiệu lớn đầu tiên sau 26 năm. Gullit trở thành HLV đầu tiên đoạt cúp FA mà không mang quốc tịch Anh. Câu lạc bộ sau đó đứng thứ sáu ở Premiership. Mùa giải tiếp theo, Chelsea đứng thứ hai Premiership. Gullit sau đó bị sa thải do bất đồng với ban lãnh đạo về việc lương bổng, mặc dù Gullit tự gây ra tranh cãi này. Ông được thay thế bởi Gianluca Vialli



Newcastle United

Năm 1998, Gullit lên dẫn dắt Newcastle United, và một lần nữa thành công khi mang đội bóng đến chung kết FA cúp ngay trong mùa đầu tiên. Mùa giải sau đó, người hâm mộ bắt đầu chán Gullit sau chuỗi thành tích tệ hại và những mâu thuẫn công khai với tiền đạo ngôi sao Alan Shearer và đội trưởng Robert Lee. Lee từ chối giao băng đội trưởng cho cầu thủ mới được Gullit mua về là Kieron Dyer. Trong một trận đấu giữa “chích chòe” và Sunderland ( vừa trở lại Premiership), Gullit đã làm mọi người ngạc nhiên khi cất cả tiền đạo Alan Shearer và Duncan Ferguson trên băng ghế dự bị. Newcastle để thua 2 – 1. Ba ngày sau, Gullit từ chức sau năm trận ở mùa 1999-2000.

 

Feyenoord Rotterdam

Trước khi mùa giải 2004-2005 bắt đầu, Gullit đã chuyển đến Feyenoord. Tuy nhiên cuối mùa giải đó ông bị thay bởi Erwin Koeman. Một mùa giải thất vọng khi Feyenoord đứng thứ tư sau Ajax, PSV và AZ tại giải Eredivisie.

 

Los Angeles Galaxy

Ngày 8 tháng 11 năm 2007, Gullit trở thành huấn luyện viên trưởng của LAG, bản hợp đồng có thời hạn 3 năm với mức lương 2 triệu USD một năm. Trở thành HLV được hưởng lương cao nhất giải MLS. Gullit lên thay Frank Yalloy ra đi sau khi thất bại trong việc giúp Galaxy vô địch ở giải quốc nội, mặc dù ông đã mang về được siêu sao David Beckham.



Thời gian ở Galaxy diễn ra không mấy suông sẻ với Gullit. Ông đã không thích nghi tốt với môi trường bóng đá Bắc Mỹ. Gullit sau đó mâu thuẫn với Peter Vagenas, người đã chỉ trích Gullit hoàn toàn không đếm xỉa gì tới chiến thuật trong mỗi trận đấu.

Mùa giải tiếp theo, đến lượt Landon Donovan và Abel Xavier chỉ trích cách làm việc với đội bóng của Gullit, và tuyên bố rằng Gullit không hề có sự tôn trọng đối với các cầu thủ. Cuối cùng, ông tranh cải với Alexi Lalas về việc vị giám đốc điều hành của Galaxy cho phép Beckham tham gia quay phim quảng cáo về thời trong với công ty 19 Entertainment mà không thông qua ông.

Ngày 11 tháng 8 năm 2008, Gullit viện lý do cá nhân để từ chức HLV Los Angeles Galaxy. Giám đốc Alexi Lalas cũng bị sa thải trong thời gian đó.

Ngoài bóng đá

Năm 1988 Ruud Gullit hát ca khúc viết về đề tài Chống phân biệt chủng tộc ở Nam Phi. Ca khúc đứng thứ ba trong top 40 bài hát hay nhất Hà Lan, với sự tham gia của ban nhạc Revelation Time. Trước đây Gullit từng trình bày bài hát Not the dancing kind vào năm 1984.

Sau khi thôi dẫn dắt Newcastle, Gullit có vài năm tham gia công việc bình luận viên bóng đá, chính ông đã viết thêm vào từ điển bóng đá đương đại thuật ngữ “ sexy “. Gullit sử dụng thuật ngữ đó để mô tả các đội, chẳng hạn như Bồ Đào nha tại Euro 96, đội hình gồm toàn những cầu thủ tấn công quyến rũ và đẹp mắt, chuyền nhiều và chủ yếu tấn công trung lộ.

Đến năm 2006, Gullit trả lời phỏng vấn trên kênh truyền hình Hà Lan. Trong bài phỏng vấn ông nhắc nhiều tới Nelson Mandela. Khi Gullit nhận quả bóng vàng châu Âu năm 1987, ông giành giải thưởng đó để tôn vinh Nelson Mandela. Vào lúc đó Gullit vừa ký kết hợp đồng với AC Millan và những đồng nghiệp Italia đã nhíu mày hỏi, “ Nelson là ai ? “. Gullit sau đó cố giải thích và họ nói rằng, ‘ Ồ, một cầu thủ bóng đá với niềm tin chính trị ‘. Gullit phát biểu trong bài phỏng vấn rằng ông đã gặp Nelson Mandela sau khi ông được thả và Mandela đã nói, ‘Ruud, tôi có rất nhiều bạn bè lúc trước. Khi bị giam giữ, cậu là một trong số ít những người còn lại’.

Năm 2007, Gullit nhớ lại, “ Bốn tháng trước, tôi viếng thăm đảo Robben và gặp ba người vợ của Nelson Mandela. Chúng tôi nhớ lại lúc tôi dành giải thưởng năm 1987 cho Mandela và họ nói rằng họ không thể tin những gì tôi đã làm, và tin chắc rằng các cơ quan chức năng sẽ thu hồi giải thưởng đó. Đó là những gì nạn phân biệt chủng tộc đã gây ra, nó làm cho người châu Phi nói riêng và da đen nói chung cảm thấy sự bất công là một phần bình thường của cuộc sống.”



Gullit cũng xuất hiện trên kênh ITV với vai trò bình luận viên tại World Cup 2006 và làm một nhà phân tích trận đấu thuộc giải UEFA Champions League trên Sky Sports và Al Jazeera Sports.
Ở World Cup 2010, Gullit cùng với Jungen Klinsmann và Steve McManaman phân tích trận đấu cho kênh ESPN.

Cuộc sống gia đình

Gullit kết hôn ba lần và có sáu người con:
* Yvonne de Vries - 1984-1991: hai con gái là Felicity và Charmayne.
* Cristina Pensa - năm 1994 đến tháng năm 2000: hai con, con trai Quincy và con gái Sheyenne.
* Estelle Cruyff - 3 Tháng Sáu năm 2000-nay: Cô là cháu gái của Johan Cruyff. Họ có hai con, con trai Maxim và con gái Joëlle.