Giải mã thành công của gã khổng lồ Bavaria

Bayern thành công nhờ pha trộn giữa ngôi sao bản địa và tài năng ngoại quốc

Sự hiệu quả Đức

Trừ mấy tờ báo Tây Ban Nha cho rằng chiến thắng của Bayern liên quan tới vài quyết định gây tranh cãi của trọng tài về những bàn thắng không hợp luật, phần lớn các nhà phân tích thể thao ca ngợi màn trình diễn hảo hạng của Bayern và chiến thắng hoàn toàn xứng đáng của họ. Thật vậy, xem Bayern mùa này giống như chứng kiến một cỗ máy rất trơn tru vận hành.

Trong khung thành, Manuel Neuer đã đáp ứng được kỳ vọng sau khi anh chuyển sang từ Schalke 04. Phía trước anh, một hàng thủ gồm Philip Lahm, Jerome Boateng, Dante và David Alaba kết hợp thành một bộ khung rất vững chắc. Cùng nhau, họ thủng lưới 14 bàn ở 31 trận Bundesliga mùa này. Thành tích phòng ngự này cũng một phần nhờ vào sức bền và lối chơi đầy quyết tâm của các tiền vệ Javi Martinez, Bastian Schweinsteiger, Toni Kroos và Thomas Muller. Phía trên, sự sáng tạo và khó đoán của các tiền vệ cánh Arjen Robben và Frank Ribery cùng với bản năng sát thủ của Mario Mandzukic và Mario Gomez đã giúp Bayern có được trung bình gần ba bàn mỗi trận ở giải vô địch Đức.

Yếu tố chủ chốt đầu tiên giải thích cho thành công của Bayern là cấu trúc quản lý. Trong khi là một đội thay huấn luyện viên khá nhiều (Bayern có sáu huấn luyện viên khác nhau từ năm 2004), ban lãnh đạo đội bóng là sự kế thừa lâu dài ở những vị trí quan trọng. Uli Hoeness, đương kim chủ tịch, đã là người của Bayern liên tục kể từ khi ông đến với đội này trong tư cách một tiền đạo vào năm… 1970! Chủ tịch công ty sở hữu đội, Karl-Heinz Rummenigge, là một phần của đội Bayern vĩ đại từng thống trị châu Âu những năm 1970 và làm phó chủ tịch câu lạc bộ từ năm 1991-2002. Thêm vào đó, một cựu ngôi sao Bayern và tuyển thủ Đức, Franz Beckenbauer, là chủ tịch đội từ 1994-2009 và hiện vẫn là chủ tịch danh dự, một vai trò rất quan trọng ở đội. Với những cựu cầu thủ nắm giữ các vị trí chiến lược trong đội bóng, bóng đá được đặt lên hàng đầu ở câu lạc bộ, rồi mới tới chuyện kinh doanh.

Điều này đặc biệt quan trọng ở một thời đại tiền bạc là động lực chính cho thành công trong bóng đá. Một nghiên cứu của các kinh tế gia Simon Kuper và Stefan Szymanski, phân tích chi phí lương của 40 câu lạc bộ Anh giai đoạn 1978-1997 phát hiện rằng chi lương giải thích cho 92% vị trí trên bảng xếp hạng giải vô địch quốc gia. Nói cách khác, các đội càng trả lương cao, thì họ sẽ xếp hạng càng cao. Những nghiên cứu khác chỉ ra rằng thành tích trên sân tăng dẫn tới doanh thu tăng, do nhà tài trợ muốn gắn tên tuổi với một đội bóng chiến thắng, truyền hình tập trung vào những ứng cử viên vô địch và các cổ động viên mới muốn chọn một đội thành công, áp lực tăng lương là điều dễ hiểu.

Lấy ví dụ ở Anh, lương cầu thủ đã tăng khủng khiếp trong 25 năm qua. Tổng chi lương của các câu lạc bộ Premier League năm 1991 là 75 triệu bảng, nhưng đã đạt tới 1,4 tỉ bảng trong năm 2009 theo công ty kiểm toán Deloitte. Trước những thực tế kinh tế đó, các câu lạc bộ thường được coi là những doanh nghiệp không phải lúc nào cũng coi trọng lợi ích của cổ đông. Bayern không như thế. Triết lý của họ thể hiện qua tuyên bố nổi tiếng của Franz Beckenbauer: “Chúng tôi không phải là một ngân hàng, chúng tôi là một đội bóng”.

Bền vững tài chính: Đừng tiêu những gì mình không có

Một trụ cột thứ hai trong thành công của Bayern là mô hình tài chính. Tháng 12/2012, câu lạc bộ tuyên bố lợi nhuận hoạt động 72 triệu bảng, năm thứ 20 liên tiếp họ có lãi. Điều này cũng đúng với các đội Bundesliga, có lãi tổng cộng 154 triệu bảng trong mùa giải 2010-11. 

Không vung tay quá trán, trong khi là nguyên tắc của hầu hết ngành kinh doanh, lại là ngoại lệ trong thế giới bóng đá kim tiền. Những đội bóng như Chelsea và Manchester City, có những người ủng hộ cực kỳ giàu có sẵn sàng chi tiêu hàng trăm triệu bảng để đạt thành công trên sân, cũng đang ngồi trên đống nợ nần.

Một báo cáo cáo mới đây của Liên đoàn bóng đá châu Âu (UEFA) cho thấy tổng nợ của các câu lạc bộ trên khắp châu Âu đã tăng từ 500 triệu bảng lên mức kỷ lục 1,4 tỉ bảng giai đoạn 2007-2011. Luật công bằng tài chính là để đối phó với vấn đề này. Theo đó, các đội không đạt được yêu cầu hòa vốn sẽ phải nhận án phạt từ phạt tiền cho tới bị loại khỏi các giải đấu thuộc hệ thống UEFA, bao gồm Champions League béo bở. Trong thời kỳ giám sát tài chính chặt chẽ này, mô hình kinh doanh bền vững của Bayern giúp họ ở vị thế vững chắc để chiến thắng.

Sở hữu trong thời kỳ toàn cầu hóa

Cách làm ăn có trách nhiệm là một phần của mô hình “50+1” ở Đức, mô hình ngăn không cho những nhà tài phiệt lớn trong và ngoài nước thâu tóm các câu lạc bộ.  Trong khi ở Anh, một nửa các đội Premier League thuộc về chủ ngoại, nhiều người đến từ Mỹ, các đội Đức do cổ động viên sở hữu, trong trường hợp Bayern là 82% cổ phần.

Điều này đảm bảo cho sự đoàn kết giữa câu lạc bộ và các cổ động viên đồng thời giúp bảo vệ văn hóa bóng đá của đội bóng. Những hệ quả khác là giá vé thường rất rẻ để đảm bảo các sân bóng luôn được lấp đầy (Bundesliga có lượng khán giả trung bình khoảng 40.000 người mỗi trận, cao nhất châu Âu). Nếu ở Anh, giá vé đã tăng hơn 1.000% trong 20 năm qua, từ 35-60 bảng, thì giá vé ở Bayern rẻ nhất chỉ vào khoảng 13 bảng.

Sức mạnh của tài năng bản địa

Chìa khóa thứ ba cho thành công của Bayern là khả năng tập hợp những ngôi sao nhập khẩu đã khẳng định được tên tuổi và các tài năng địa phương. So với hầu hết các đội hàng đầu Premier League, vốn chật ních các ngoại binh, đội hình chính Bayern có bảy người Đức. Thomas Muller, cầu thủ xuất sắc nhất trận thứ Ba vừa rồi, là một sản phẩm của lò đào tạo Bayern Munich, nơi anh gia nhập lúc 10 tuổi năm 2000.

Tập trung cho đào tạo trẻ không chỉ ở Bayern, mà là sự thay đổi có tính cấu trúc trên toàn nước Đức sau màn trình diễn kém cỏi của đội tuyển quốc gia nước này ở Euro 2000. Kể từ đó tới nay, các đội Bundesliga đã chi tổng cộng hơn 610 triệu bảng cho đào tạo trẻ. Việc Bayern mùa hè trước bổ nhiệm Matthias Sammer làm giám đốc thể thao là một dấu hiệu cho thấy họ coi trọng đào tạo trẻ ra sao. Sammer chịu trách nhiệm phát hiện và đào tạo những cầu thủ từ 11-18 tuổi không chỉ cho Bayern, mà cho cả Liên đoàn bóng đá Đức, là người đã cho ra lò Mesut Ozil và Sami Khedira. Nhưng như Arsenal đã cho thấy, riêng tài năng trẻ không thể đảm bảo cho các danh hiệu. Lẽ đó, Bayern được bổ sung những ngôi sao quốc tế dày dạn kinh nghiệm như Javi Martinez, Frank Ribery, Arjen Robben và Mario Mandzukic trong vài năm qua.

Tất cả đã thành người Đức?

Trong bối cảnh nhiều nước châu Âu (nhất là ở phía nam) đang có cảm giác khó chịu và thù địch với nước Đức vì vai trò dẫn đạo trong thiết lập kỷ luật tài chính để xua tan cuộc khủng hoảng của khối đồng euro, viễn cảnh về sự thống trị của nước Đức trên sân bóng đá là một liều thuốc đắng. Tuy nhiên, thành công của Bayern là một dấu hiệu nữa cho thấy cách làm của người Đức là đáng xem xét, để tạo ra không chỉ những thủ tướng và chủ tịch nước, mà cả những chủ tịch câu lạc bộ và giám đốc bóng đá.

 TIP NHÀ CÁI |  TỶ LỆ THẮNG KÈO |  SOI KÈO NHẬN ĐỊNH 

** Hướng dẫn cách truy cập đường link vào SoiKeo.com mới nhất: 

Nếu bạn không thể truy cập vào được website http://www.soikeo.com thì xin liên hệ số điện thoại 0988 68 98 18 để được hướng dẫn thêm thông tin chi tiết hoặc truy cập vào các đường link phụ thay thế Soi Kèo ngay dưới sau đây:

http://soikeo.org                                                      http://tipbongda.org