Đội hình cây thông Giáng sinh

---

SoiKeo.com - Trong việc sắp xếp đội hình bóng đá, người ta hay nhắc đến sơ đồ cây thông Giáng sinh (Chrismas tree formation) hay còn biết đến với sơ đồ 4-3-2-1.

HLV Terry Venable vẫn được cho là người đầu tiên sử dụng sơ đồ hình cây thông Giáng sinh ở thời điểm ông nắm đội tuyển Anh (1994-1996). Nhưng thật ra, sơ đồ hình cây thông đã được sử dụng còn sớm hơn rất nhiều, vào khoảng năm 1970. 

Tìm trong lịch sử, nhà báo Peter Dobereiner của tờ The Observer (Người quan sát) đã viết trong bài tường thuật trận đấu giữa Crystal Palace và Newcastle United diễn ra vào tháng 8/1970 rằng: “Mùa trước, Crystal Palace đã sử dụng đội hình 9-1 (9 cầu thủ phòng ngự và 1 tiền đạo), nhưng ở trận đấu này, HLV Bert Head đã biến thể nó thành 4-3-2-1 với chỉ 1 tiền đạo cắm duy nhất và 9 cầu thủ phòng ngự trải dọc sân. Sơ đồ này là một thứ phản bóng đá và chưa từng thấy trong lịch sử. Mục đích của nó là tập trung cầu thủ ở phần sân nhà để bảo vệ cầu môn. Mỗi khi bóng được phát lên phía trước, chỉ có 1 hoặc 2 cầu thủ Palace tham gia tấn công…”


Tuy nhiên, đó không phải là sơ đồ hình cây thông mà chúng ta vẫn biết như hiện nay bởi sơ đồ 4-3-2-1 hiện tại lại xuất phát từ nền bóng đá Hà Lan. Đó là dạng khác của sơ đồ sử dụng 5 tiền vệ với 2 tiền vệ tấn công nhô cao và tạo thành sơ đồ 4-3-2-1 (hình cây thông Giáng sinh) hay cũng có thể gọi là sơ đồ 4-3-3 hiện đại. HLV Jacobus Adriaanse của CLB Den Haag là người đầu tiên áp dụng sơ đồ này vào cuối thập niên 1980.

25 năm sau kể từ ngày HLV Bert Head trình làng món sơ đồ “phản bóng đá” 4-3-2-1 với mục đích giúp đội bóng đang vật lộn trụ hạng có điểm, phải đến năm 1995, bóng đá Anh mới lại chứng kiến sơ đồ này. HLV Howard Wilkinson của Leeds đã sử dụng sơ đồ hình cây thông trong trận gặp Aston Villa với 2 tiền vệ Brian Deane và David White chơi dâng cao, hỗ trợ cho trung phong Philomen Masinga.

Song phải đến khi HLV Venable lên nắm ĐT Anh vào ngày 28/1/1994, thuật ngữ sơ đồ hình cây thông Giáng sinh mới phổ biến trong bóng đá. Bài báo đầu tiên của Hoàng gia Anh nhắc đến nó là sau chiến thắng đầu tiên của ĐT Anh dưới thời Venable trước Đan Mạch (1-0) ngày 13/3/1994 như sau: “Trung phong Rodney chơi tuyệt hay ở chóp cây thông Giáng sinh. Tuyệt vời!”. Đó là bài báo của cây bút Colin Welland cũng của tờ The Observer. Kể từ đó, thuật ngữ này mới bắt đầu được sử dụng rộng rãi.

---