Công tác giám sát, trọng tài trước mùa giải mới 2012 (Kỳ 1): Chờ đợi ban trọng tài

---

SoiKeo.com - Sau những sự cố liên quan đến công tác trọng tài trong giai đoạn cuối mùa giải 2011, VFF đã có những động thái khá quyết liệt, từ việc treo còi một vài trận cho đến đình chỉ làm nhiệm vụ các trọng tài bị cho là “có vấn đề”. Cùng với đó, HĐTTQG cũng đã được thay thế bằng Ban trọng tài theo đúng yêu cầu của FIFA. Trước mùa giải mới, công tác trọng tài lại thu hút sự quan tâm của dư luận và lần này, mọi sự kỳ vọng được đặt vào Ban trọng tài.

Mọi người hy vọng mùa bóng 2012, chất lượng của đội ngũ trọng tài sẽ được cải thiện đáng kể khi được chuyển đổi cho Ban trọng tài điều hành. Ảnh: Dũng Phương

Chiếc áo không làm nên thầy tu

Sự bất mãn, mất lòng tin vào công tác trọng tài trong suốt một thời gian dài khiến nhiều người kỳ vọng sự ra đời của Ban trọng tài sẽ là bước ngoặt để góp phần làm thay đổi công tác trọng tài.

Trước hết, phải xác định rằng: khác biệt lớn nhất giữa Ban trọng tài hiện nay với Hội đồng trọng tài quốc gia trước đây chỉ là chuyện hình thức. Theo khuyến cáo của FIFA, để phù hợp với xu thế phát triển chung, HĐTTQG của các liên đoàn thành viên phải chuyển đổi thành Ban trọng tài, chậm nhất trong năm 2011. Bởi vậy, VFF mới xúc tiến thay đổi tên gọi của tổ chức xã hội nghề nghiệp quản lý, điều hành công tác trọng tài ở Việt Nam thành Ban trọng tài. Trên thực tế, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Ban trọng tài vẫn được giữ nguyên như lúc còn mang tên HĐTTQG. Khác biệt lớn nhất giữa 2 tổ chức này chỉ nằm ở khâu nhân sự.

Theo quy định của FIFA, người đứng đầu Ban trọng tài phải là Ủy viên BCH LĐBĐ Quốc gia. Ông Nguyễn Văn Mùi, nguyên Chủ tịch HĐTTQG không đáp ứng được điều kiện này nên phải lùi bước. Cùng với đó, phản ứng của dư luận sau hàng loạt sự cố liên quan đến công tác trọng tài ở mùa giải trước cũng là nguyên nhân khiến ông Mùi bị thất sủng. Tại Hội nghị thường niên của VFF vừa qua, ông Dương Vũ Lâm, Ủy viên BCH VFF, Tổng thư ký HFF, đã được bổ nhiệm vào chức danh Trưởng Ban trọng tài. Giúp việc cho ông Lâm là các ủy viên Đoàn Phú Tấn và Bùi Như Đức.

Cũng bởi khác biệt lớn nhất giữa Ban trọng tài hiện nay với HĐTTQG trước kia nằm ở khâu nhân sự nên nói một cách chính xác, sự kỳ vọng đang được đặt cả vào “bộ ba” Dương Vũ Lâm, Đoàn Phú Tấn và Bùi Như Đức. Rõ ràng, công tác trọng tài không thể thay đổi chỉ với việc thay thế HĐTTQG bằng Ban trọng tài mà phụ thuộc vào năng lực, bản lĩnh và tâm huyết của bộ máy lãnh đạo.

“Chiếc áo không làm nên thầy tu”. Sự ra đời của Ban trọng tài, nói nôm na chỉ là chiếc áo mới khoác lên tổ chức quản lý, điều hành các ông vua áo đen. Công tác trọng tài có tốt hơn, các trọng tài có nghiêm minh, công bằng hơn, lại phụ thuộc vào năng lực quản lý, điều hành và cả cái tâm của những người lãnh đạo chứ không phải “chiếc áo”.

Tâm và tầm

Sau khi HĐTTQG và các ông vua sân cỏ bị chỉ trích dữ dội hồi cuối mùa giải trước, VFF đang kỳ vọng sự ra đời của Ban trọng tài sẽ góp phần cải thiện hình ảnh của đội ngũ các trọng tài. Về phía người hâm mộ và các đội bóng, sự ra đời của Ban trọng tài được trông đợi sẽ tạo nên bước ngoặt, nâng cấp chất lượng đội ngũ trọng tài và giảm thiểu tối đa những “tiếng còi méo”. Trọng trách ấy đang và sẽ được đặt lên vai những người đứng đầu Ban trọng tài.

Tất nhiên, chất lượng, năng lực của đội ngũ trọng tài không thể tiến bộ chỉ trong ngày một, ngày hai. Không thể chờ đợi sự ra đời của Ban trọng tài sẽ làm các trọng tài Việt Nam thoát chốc đạt đến đẳng cấp của những trọng tài hàng đầu thế giới. Bởi vậy, chỉ nên thực tế rằng, hy vọng Ban trọng tài ra đời, cùng những thay đổi về nhân sự ở cấp lãnh đạo, sẽ thổi một luồng gió mới vào công tác trọng tài. Đó là những tiếng còi công minh, những quyết định chính xác để giảm thiểu những sai sót vì tư tưởng, vì lợi ích cá nhân. Đó là những quyết định kỷ luật kịp thời, minh bạch, kiên quyết chứ không còn sự bao biện, né tránh trách nhiệm mỗi khi trọng tài mắc sai sót. Đó là việc điều hành, phân công trọng tài hợp lý, bảo đảm tính khách quan chứ không còn tình trạng bố trí “người nhà” thổi những trận “thơm”, đi những sân có “màu”… Tất cả những yêu cầu đó đang đặt lên vai bộ máy lãnh đạo Ban trọng tài trách nhiệm không nhỏ, đòi hỏi trưởng ban Dương Vũ Lâm và các ủy viên Đoàn Phú Tấn, Bùi Như Đức phải có cả “tâm” lẫn “tầm”. Ở phương diện này, hiện đang có không ít sự hoài nghi.

Trưởng ban Dương Vũ Lâm là dân ngoại đạo đối với công tác trọng tài. Không những vậy, ngay từ khi còn ngồi ghế Phó Chủ tịch phụ trách chuyên môn của VFF, cũng đã có không ít lời ra, tiếng vào về năng lực của ông Lâm. Đã vậy, 2 “trợ lý” của ông Lâm lại là những “cây đa, cây đề” trong giới trọng tài. Hồi nhiệm kỳ 3 của HĐTTQG, dù chỉ là ủy viên nhưng cái bóng của ông Đoàn Phú Tấn còn lớn hơn cả Chủ tịch Nguyễn Ngọc Vinh. Ông Bùi Như Đức lại là người có tầm ảnh hưởng lớn đến các trọng tài, nhất là về mặt tài chính. Trong bối cảnh ông Trưởng ban là dân “amateur” còn thuộc cấp lại là những người có máu mặt, nguy cơ Ban trọng tài bị khuynh đảo không hẳn là nhỏ. Đây cũng là bài toán nan giải đối với lãnh đạo VFF, nhưng trong bối cảnh công tác trọng tài đang bị mất uy tín nghiêm trọng thì những gương mặt này là khả dĩ nhất để ngồi vào Ban trọng tài.

Làm công tác quản lý, điều hành đội ngũ trọng tài Việt Nam luôn phải đối diện với vô vàn sức ép, từ các đội bóng đến dư luận, người hâm mộ. Ngoài cái “tầm” để quản lý một đội ngũ trọng tài, vốn không thiếu những anh đầy cá tính, ranh ma, còn phải có cái “tâm” để gạt sang một bên những lợi ích cá nhân, gạt bỏ chuyện “quân anh, quân tôi” để cùng chung tay góp sức vì sự phát triển của công tác trọng tài.

---