Mấy ngày gần đây, dư luận nổi sóng việc VFF, lẫn ông Goetz giải trình thiếu sức thuyết phục về cách thua của U23 Việt Nam. Ông Goetz từ chối sai lầm thuộc về mình và quay ngược lại đổ lỗi cho học trò. Cách đùn đẩy trách nhiệm theo kiểu rũ bỏ sai sót như thế thật khó chấp nhận với mức lương cao thứ hai trong giới HLV tại ĐNA. Không chỉ vì cái mác HLV từng làm việc Bundesliga (Đức), mà NHM chờ đợi ông "Gốt" trổ tài cầm quân giúp U23 giải cơn khát HCV.

Nhưng "tuần trăng mật" quá ngắn ngủi với tân HLV người Đức, khi 6 tháng đầu tiên gắn liền với thử thách quá lớn mang tên SEA Games 26. Với lối suy nghĩ, kiến thức ít ỏi hơn cả một anh Tây ba lô du lịch, mọi thứ tại Việt Nam quá khác biệt với hệ ý thức cuả Falko Goetz. Từ ăn uống, lối sống, tập tục cho tới các suy nghĩ ở một môi trường khác biệt như ĐNA, không phải cứ có kinh nghiệm, bằng cấp từ nền bóng đá lớn châu Âu là thành danh ở Việt Nam được.

Kết quả U23 trình diễn dưới sức kỳ vọng, nỗi lầm một phần thuộc về ông Goetz. Việc tạo ra cá tính, khả năng gắn kết đội hình, với những mảng miếng chiến thuật thương hiệu Falko Goetz đều không có. Chính ông Goetz rơi thế bị động, áp lực rồi mất kiểm soát trước cả học trò chỉ vài ngày sau khi lên đường sang Indonesia. Sự yếu kém trong việc chuẩn bị thực sự là nỗi lầm lớn nhất của ông Goetz lúc này.

Nhưng việc sa thải ông Goetz chỉ sau 6 tháng đầu tiên lại là điều hơi khắt khe. Dù tài năng và có bằng cấp đến mấy, một HLV như F.Goetz cũng cần có thời gian mới có thể hiểu rõ những bất cập, khó hiểu của nền bóng đá Việt Nam. Ngay việc ông nói "thẳng ruột ngựa" khi chê cầu thủ Việt kém, cũng thể hiện ông Goetz chưa bị "Việt hóa" nên cách thức cầm quân còn chưa mềm dẻo, nắm được học trò.

Muốn tồn tại, HLV Goetz phải học Calisto

Làm việc tại ĐNA, nhất là bóng đá VN, không dễ dàng như suy nghĩ và nhận định của Falko Goetz. Bởi cầu thủ Việt không có tác phong chuyên nghiệp và khả năng thích nghi yêu cầu chiến thuật ngay lập tức như bên Đức. Bản thân ông thầy này mới xuất hiện làm việc theo kiểu "vừa đi, vừa dò đường" nên tốc độ, sự hiệu quả không cao.

Nỗi khổ của ông thầy ngoại rất nhiều ở Việt Nam, lẫn môi trường bóng đá ĐNA, rất nặng thành tích và là "máy xay" HLV hạng nặng. Bóng đá Thái Lan từng chi cả triệu USD để mời HLV Steve Reid, Bryan Robson về nắm tuyển Thái được thời gian ngắn, cũng phải cho thôi việc. Ngay bóng đá Việt Nam cũng sa thải không ít HLV chỉ trong thời gian ngắn, như Letard, Dido, Tavares... Nguồn cơn mọi giải thích từ VFF, do cá tính ông thầy ngoại không hợp văn hóa Việt.

Làm việc tại ĐNA rất áp lực, không chỉ vì áp lực thành tích mà còn việc học trò có "thương" mà đá hết lòng hay không. Nếu không biết nắm thóp học trò, rất dễ bị xỏ mũi rồi bị quy trách nhiệm. Nhiều người con nhớ SEA Games 1997, VFF đã có ý định sa thải ông Weigang trước khi giải diễn ra. Một số tuyển thủ sớm biết tin có ý định " bán độ" để kiếm tiền. Nhưng HLV người Đức biết được gạch tên số cầu thủ có ý đồ xấu khỏi danh sách. Dù sau đó chia tay ĐTVN, ông thầy người Đức để lại kỷ niệm đẹp với tấm HCĐ trên đất Indonesia.

Nhìn lại trong 10 năm trở lại đây, sự thành công của HLV Alfred Riedl hay Henrique Calisto đều bắt nguồn từ sự hiểu biết rất kỹ về BĐVN. Có thể nói vui ông Riedl, Calisto đã trở thành người Việt thực thu. 

Ngay trong công việc HLV, cả hai đều có phương pháp làm việc hòa hợp, biết cách điều chỉnh phù hợp, nắm bắt được tâm lý học trò. Vốn kinh nghiệm để điều hòa quan hệ với học trò, dư luận bắt nguồn từ hàng chục năm ăn nằm với bóng đá Việt, mới giúp Riedl, Calisto có được chỗ đứng vững chắc, ngay cả khi chia tay ĐTVN để tìm tới một bến đậu khác.

Có lẽ sau cú ngã rất đau với U23 Việt Nam tại SEA Games 26, Falko Goetz đã "tỉnh đòn" và thực sự hiểu thế nào là bóng đá "vùng trũng". Không chỉ có cái nhìn thực tế, ông Goetz cần phải hiểu học trò nghĩ gì và làm gì. "Nhập gia tùy tục" là câu nói cửa miệng của người Việt. Nhất là sau khi thoát hiểm sau cuộc họp vừa qua, ông Goetz cần chú ý lắng nghe và biết tiếp thu những điều có lợi cho mình. Một người nhiều kinh nghiệm như Calisto từng mất trọn 6 năm, mới có được chức vô địch AFF Cup 2008, chứ đừng nói gì một người mới như HLV Goetz.

Làm bóng đá Việt khó khăn như cách một ông tây cố gắng điều chỉnh cặp đũa trên tay sao cho thuần thục trước khi ăn bữa cơm kiểu Việt. Chỉ khi nào thuần thục cách điều chỉnh chiếc đũa trên tay, có lẽ lúc ấy ông thầy người Đức mới hy vọng đạt được thành công như những người tiền nhiệm như Riedl, Calisto từng làm được trước đó.