Bóng đá Sài Gòn: Bao giờ cho đến ngày xưa

---

SoiKeo.com - Một ngày tình cờ đọc được những dòng miêu tả về trận derby Sài thành năm xưa giữa Cảng Sài Gòn và Hải Quan, tôi - một 9X yêu bóng đá Sài Gòn - ước gì mình được sống trong không khí ấy dù chỉ một lần thôi…

Ngày ấy

Derby là một món ăn không thể thiếu trên bàn tiệc bóng đá, ở ta cũng có thời những trận derby là một phần thiết yếu của bóng đá như ở thủ đô giữa CLB Quân Đội với Công An Hà Nội và ở Sài Gòn thì có trận giữa Cảng Sài Gòn và Hải Quan. Derby ở tây thì năm nào cũng có, vẫn luôn giữ được tính nóng bỏng và hấp dẫn như cả trăm năm đến giờ. Còn ở ta, khi tôi lớn lên và biết xem bóng đá thì những trận derby theo đúng tính chất của nó chỉ còn là hoài niệm xa xôi nào đó mà tôi chỉ được nghe kể qua những câu chuyện của ba mình.

Cảng Sài Gòn vô địch V-League năm 2002. Ảnh: Sài Gòn Giải Phóng Online

Khi đọc được những trang viết của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh qua tác phẩm “Trước vòng chung kết”miêu tả về quang cảnh trận Cảng Sài Gòn và Hải Quan thì tôi mới hiểu hết được tình yêu bóng đá của người Sài Gòn lúc trước. “Chiều nay, lúc ba giờ rưỡi sẽ diễn ra trận tranh tài giữa hai đội bóng mạnh nhất thành phố là Hải Quan và Cảng Sài Gòn. Vậy mà mới một giờ, nghĩa là còn hai tiếng rưỡi nữa trận đấu mới bắt đầu, dân ghiền bóng đá đã bịt chặt các lối đi quanh sân Thống Nhất. Mặc dù trận đấu được trực tiếp truyền hình, ít ai muốn ngồi nhà coi”. Khi đó cũng có truyền hình trực tiếp như bây giờ có khác chăng là chưa có khái niệm về bản quyền truyền hình và mọi người coi bóng đá chỉ tốn mỗi tiền… điện nhưng cổ động viên ngày đó bất chấp nắng mưa vẫn đến cổ vũ cho đội nhà. “Tính sơ sơ, một khán giả trung thành phải bỏ ra khoảng năm tiếng đồng hồ để xem một trận đấu chín chục phút. Anh ta phải bỏ ra một tiếng rưỡi xếp hàng, hai tiếng kiếm chỗ ngồi và ngồi, vừa bàn tán với người bên cạnh về kết quả một số trận đấu trước đó, vừa chờ trận đấu bắt đầu và một tiếng rưỡi sau cùng mới đích thực là coi đá bóng”. Cổ động viên ở Sài Gòn ngồi xen lẫn với nhau, không có bạo lực, không quá quan tâm đến chuyện hình thức kèn trống, quan trọng là thể hiện tình yêu với đội bóng của mình mà thôi, cổ động viên của Cảng thì cho rằng “Tam Lang là hậu vệ số một thế giới”. Còn cổ động viên của Hải Quan thì “so sánh thủ môn Vũ Nhật Thành với Ða-xa-ép của Liên Xô, sắp trung vệ Hằng ngang với Pat-xa-re-la cuả Ác-hen-tin-na, còn Minh nhí thì có phần lấn lướt hơn Ê-đe của Bra-xin”. 

Cổ động viên ngày đó coi “gà nhà” của mình là những thần tượng thực sự, với họ đội bóng và những cầu thủ như là những người thân trong gia đình vậy. Câu lạc bộ muốn tồn tại thì phải có cổ động viên, đặc biệt là cổ động viên trung thành, cỡ như nhóm Red Knight của M.U dám đứng ra huy động cả tỉ bảng để mua lại câu lạc bộ nhằm tránh khỏi cảnh phải trả nợ dùm ông chủ người Mỹ. Cổ động viên Sài Gòn ngày đó không có tiền để mua đội bóng mà dù có muốn thì cũng không được vì bóng đá ngày đó chưa được xã hội hóa. Tình yêu bóng đá với họ chỉ là sự cổ vũ nhiệt tình cho đội nhà, luôn theo sát dấu chân của đội dù bất chấp phong độ. Mỗi trận derby Sài Gòn ngày ấy thực sự là một ngày hội, nó đã vượt qua khuôn khổ của những trận bóng đá thông thường, để trở thành nơi mà trái tim của cầu thủ, cổ động viên cùng chung nhịp đập, đưa bóng đá trở về với tính chất nguyên thủy của nó là chiến đấu hết mình vì màu cờ sắc áo.

Bây giờ

Thập kỷ đầu tiên của thế kỷ 21 có lẽ là những trang đen tối nhất của lịch sử bóng đá thành phố Hồ Chí Minh, Hải Quan bị xóa sổ, Công An Thành Phố Hồ Chí Minh thì chuyển giao cho Ngân Hàng Đông Á thừa tiền nhưng thiếu khát khao công hiến thay vào đó là những rắc rối nội bộ như nhóm quyền lực đen, “biếu tiền trọng tài” rồi cũng giải tán. Đại diện còn lại của bóng đá thành phố là Cảng Sài Gòn thì vô địch quốc gia năm 2002 nhưng năm sau lại rớt hạng, bây giờ đổi tiên thành CLB Tp Hồ Chí Minh nhưng những năm tháng huy hoàng ngày xưa chỉ còn là kỷ niệm đẹp được nhưng cố nhân nhớ đến mỗi dịp nhắc về lịch sử của bóng đá thành phố mà thôi. Năm 2009, CLB Tp Hồ Chí Minh xuống hạng bằng trận chia tay đầy đau đớn khi được Bình Dương “thả” mà vẫn thua. Hình ảnh một số cổ động viên tràn xuống sân để tìm đến những người có trách nhiệm đòi lý giải vì sao đội bóng lại suy yếu như vậy nhìn sao mà chua xót quá. Đã bao lần các lãnh đạo hô hào xây dựng lại CLB Tp Hồ Chí Minh hùng mạnh như quá khứ nhưng điệp khúc “hứa thật nhiều, thất hứa thì cũng thật nhiều” cứ lặp đi lặp lại mãi, đến nay là cuối năm 2011 cũng chưa biết số phận CLB sẽ đi về đâu vì rắc rối ở chuyện chuyển giao, đến mức mà giám đốc của CLB phải cầm xe để trả lương cho cầu thủ thì đúng là hết chữ để nói.

Nhưng khi “lúa thóc đầy bồ” thì liệu có gọi được hồn của Cảng ngày xưa về hay không lại là một câu chuyện hoàn toàn khác. Cùng năm 2009, với quyết tâm không biến thành phố Hồ Chí Minh thành vùng trắng bóng đá chuyên nghiệp. Ngân hàng Nam Việt đã nhận CLB Quân Khu 4 khi đó đóng ở Vinh rồi chuyển vào Sài Gòn và đổi tên thành Navibank Sài Gòn. Về chiến lược ở tầm vĩ mô thì đây là một vụ chuyển giao tốt đẹp vì giúp bóng đá Sài Gòn vẫn được điền tên ở V-league nhưng ở phía các cổ động viên yêu bóng đá Sài Gòn thì đấy là một nỗi đau không gì kể xiết. Cả thành phố gần chục triệu dân, có một quá khứ hào hùng về bóng đá nay lại phải nhờ đến một đội bóng ở tít miền trung vô giải cứu cơn khát bóng đá chuyên nghiệp. Làm sao có thể đòi hỏi các cầu thủ Navibank Sài Gòn chiến đấu vì sự tự tôn của bóng đá Sài thành khi mà đa phần họ trước khi chuyển vào Nam thì số lần ăn cơm Sài Gòn vẫn đếm được trên đầu ngón tay.

Hình ảnh Navibank Sài Gòn vô địch cúp Quốc Gia 2011. Ảnh: Internet

Tại V-League 2010, năm đầu tiên mà QK4 đổi tên thành Navibank Sài Gòn, để có cổ động viên thì Navibank phải nhờ đến việc phát áo cho cổ động viên, ai có áo Navibank Sài Gòn thì được vào sân không cần vé. Có lần sau khi hết trận ông hội trưởng hội cổ động viên đứng trước cỡ 100 người mặc áo Navibank Sài Gòn hô to “bà con, tuần tới đội sẽ ra Nha Trang ai muốn ra cổ vũ đội nhà thì giơ tay nha”. Kết quả là chỉ có một cánh tay được giơ lên… đó là của ông hội trưởng. Ở V-Leaue 2011, Navibank Sài gòn đã có nhiều thay đổi với những hợp đồng bom tấn như Quang Hải, Tài Em và cuối mùa thì giành được chiếc cúp quốc gia ở một trận đấu mà ông Vũ Mạnh Hải khi trả lời câu hỏi của đài VTC nói “Tôi khẳng định là Sông Lam Nghệ An sẽ thua, có lẽ là do họ vui quá vì vừa vô địch V-League xong nên hết tâm trạng để đá”. Navibank Sài Gòn là câu lạc bộ nhiều tiền, đãi ngộ cầu thủ cao, nhưng HLV Mai Đức Chung sau gần hai năm nắm quyền vẫn chưa xây dựng được một đội bóng có bản sắc, có tinh thần chiến đấu cao dù chỉ bằng phân nửa của QK4 ngày trước.

Mùa giải 2011 hiện tượng Sài Gòn Xuân Thành của bầu Thụy xuất hiện ở hạng nhất sau khi đã càn quyét Hà Tĩnh và Quảng Nam, tưởng như là cơn gió mát thổi vào không khí nóng bức của bóng đá Sài Gòn hiện tại, thì cơn gió đó giờ đang chuyển thành gió “Lào” với đỉnh cao là việc buông cho SQC.Bình Định ở ngày nâng cúp vô địch, rồi có tin là bầu Thụy đang rao bán câu lạc bộ với giá rẻ bất ngờ khoảng 60 tỷ, trong lúc chỉ mỗi hợp đồng với Phước Tứ đã là 12 tỷ. Với bức tranh ảm đạm như vậy thì thử hỏi niềm tin của người hâm mộ biết đặt nơi đâu. Bóng đá thời nay là cuộc chơi của tiền bạc, tiền là yếu tố cần để có thành công các đội bóng ở Sài Gòn đang có (hoặc sắp có) tiền nhưng làm sao được khi mà yếu tố đủ là tinh thần lại thiếu. Khi đôi chân chạy trên sân không phải để cống hiến cho những khán giả đang dõi theo họ trên khán đài mà chỉ đơn giản là vì vấn đề cơm áo. Khán đài sân Thống Nhất ngày càng trống vắng, những trận cổ động viên khách lấn át cả cổ động viên đội nhà đã trở nên quen thuộc, khán giả mất đi niềm cảm hứng đến sân mỗi cuối tuần để xem bóng đá, vì cho rằng xem mà làm gì bởi cầu thủ đá có hay đâu.

Tôi đi xem trận Navibank Sài Gòn và Sông Lam Nghệ An nhưng lại ngồi ở khán đài của CĐV đội khách, khi mua vé chợ đen tôi bị độn giá lên gấp 3 nhưng vẫn phải mua vì đó là đã là cặp vé cuối cùng của khán đài C. Một 9X chưa bao giờ được xem đội tuyển quốc gia đá như tôi được hưởng cảm giác hòa mình vào lớp lớp cổ động viên ra sức hò hét cổ vũ cho đội mình quả thật là sung sướng biết bao mặc dù trận đấu có chất lượng chuyên môn trung bình, nhìn cảnh cổ động viên SLNA hò hét, tạo sóng người liên tục trong khi khoảng 2000 khán giả bên khán đài B của chủ nhà cả trận chỉ hô được một lần “Navibank Sài Gòn” thật là buồn cho nền bóng đá đã từng làm mưa làm gió ở Việt Nam trước đây. Chuyện khán giả quay lưng với đội bóng ở Việt Nam không còn là chuyện lạ khi mà hai chữ “truyền thống” đa phần đã mất đi sau mỗi lần mua bán CLB, nhưng sa sút như bóng đá Tp.Hồ Chí Minh bây giờ thì đúng là đã chạm đáy rồi.

Thay cho lời kết

Các nhà quản lý bóng đá thành phố thì lại có cách lý giải về sự trống vắng của khán đài như: bây giờ đào tạo trẻ không được vì phụ huynh ở thành phố muốn con họ thành kỹ sư, bác sĩ chứ không phải là cầu thủ nên không quy tụ được các em ở địa bàn thành phố do đó không thể xây dựng được một đội bóng mang đậm chất địa phương mà khán giả thì lúc nào cũng thích xem đội bóng có người của địa phương mình. Hoặc là ở thành phố bây giờ có quá nhiều thứ thu hút người ta hơn là bóng đá… Tính địa phương chỉ là một phần nếu phát huy được thì cố gắng chứ không thể là yếu tố quan trọng nhất được, còn về các yếu tố hấp dẫn hơn bóng đá thì chẳng lẽ ở London hay Livepool không có gì hấp dẫn hơn bóng đá vào cuối tuần hay là giữa tuần hay sao. Bóng đá Sài Gòn sa sút như ngày nay có lỗi của cả hệ thống, nhưng chúng ta cũng không nên đổ lỗi quá nhiều cho lãnh đạo hay cầu thủ, mỗi cổ động viên hãy cố gắng khoan dung cùng nắm chặt tay nhìn về phía trước. Hy vọng rằng những tham vọng của các ông chủ và lãnh đạo bóng đá thành phố sẽ thành hiện thực nhưng nói thì khi nào cũng dễ còn làm thì bao giờ cũng khó cả. Nên con đường phía trước của bóng đá Sài Gòn còn rất dài và đầy chông gai. Bóng đá Sài Gòn ơi! Bao giờ cho đến ngày xưa?

---